იდენტობა: თავისუფალი მე

 „ჩემი სახელია”... ასე იწყება წინადადება, რომელიც ყველა ჩვენგანისთვის ძალიან იოლად დასასრულებელი უნდა იყოს. რა თქმა უნდა, ეს ასეცაა, სანამ არ დაფიქრდები მთავარზე – სახელი ხომ პიროვნებაზე არსებითს არაფერს ამბობს – ისეთივე მოცემულობაა, როგორც ის, რომ ხარ მდედრობითი სქესის წარმომადგენელი. შესაბამისად, მართებულია, ბავშვობაში თოჯინებით ითამაშო, ზრდასრულ ასაკში ცოლად გაჰყვე საპირისპირო სქესის წარმომადგენელს, ჩვეულებრივად მიიღო, როდესაც ერთსა და იმავე შესრულებულ სამუშაოში კაცზე ნაკლები ანაზღაურება გექნება...

სექსიზმი ისე ღრმადაა გამჯდარი ჩვენს კულტურაში, რომ მისი შემჩნევა ხანდახან საკმაოდ რთულიცაა. სქესის ზოგიერთი ფუნქციაც დასაწყისშივე ისეა განსაზღვრული, რომ ვერც კი ვაცნობიერებთ, არის თუ არა ჩვენთვის სასურველი მათი შეთავსება. უამრავი სტერეოტიპი და ტაბუ კი ჩვენი იდენტობის განსაზღვრის პროცესს რთულს, ზოგიერთ შემთხვევაში კი შეუძლებელსაც ხდის.

ამის ჩვენებას 14 ივნისის საღამოს გალერეა 9 შეეცადა. ქალთა ფონდი საქართველოში-სა და არტ&სოსაითის ორგანიზებით მოწყობილი ექსპოზიციის მონაწილე ხელოვანმა ქალებმა თავიანთი ნამუშევრებით აჩვენეს დამოკიდებულება გარე სამყაროს, სქესთა შორის ურთიერთობების და გენდერის პრობლემატიკის შესახებ. გამოფენამ კიდევ ერთხელ დაანახა საზოგადოებას, რომ სტერეოტიპებთან ბრძოლა არცთუ მარტივი და ხანგრძლივი პროცესია.

ალბათ ამიტომ, ანა მარტიაშვილის ვიდეოში ქალი ასე დიდხანს ფიქრობს, თუ როგორ დაასრულოს ფრაზა – „ჩემი სახელია...” იმდენად დიდხანს, რომ ბატარეა ჯდება, მაყურებელი კი ბოლომდე ვერ ხდება მისი თვითგაცნობიერების შედეგის თვითმხილველი. თუმცა, როგორიც უნდა იყოს ის, იდენტობა უკვე განსაზღვრულია – ეს სტერეოტიპებისგან თავისუფალი ქალია, რომელმაც გადაწყვიტა, თავად გახდეს საკუთარი „მე”-ს შემოქმედი. ფრენსის ბელზერის ვიდეოს პერსონაჟ ქალს შეუძლია, თავის ძმას საკუთარი „გერლფრენდი” წარუდგინოს ამ საღამოს. ლუიზა ლაფერაძე მას სთავაზობს ატაროს წითელი პომადა, მიუხედავად იმისა, როგორ მიიღებს ამას საზოგადოების გარკვეული ნაწილი... შესაძლოა, გამოფენაზე ნაჩვენები ზოგიერთი პრობლემა დღეს მოძველებულიც იყოს, მაგრამ ეს მხოლოდ სიმბოლიზმია. ის აქტუალურ გენდერულ პრობლემებსა და უფლებების უთანასწორობაზე დაგაფიქრებს.

 ქალთა ფონდის აღმასრულებელ დირექტორს, ნანა ფანცულაიას მიაჩნია, რომ დღესაც, მსოფლიოში ყველა საზოგადოება პატრიარქალურია, შესაბამისად, ქალთა უფლებებიც თითოეულ ნაბიჯზე ირღვევა. საქართველოში გენდერული უთანასწორობის თემა, ისევე, როგორც სამოქალაქო საზოგადოების საკითხი, დასავლეთიდან იმპორტირებული ჰგონიათ. სინამდვილეში, ეს პრობლემები სწორედ ჩვენს საზოგადოებაში იღებს სათავეს და არა სადმე სხვაგან. ამიტომ მნიშვნელოვანია, რომ ადამიანებმა მათი გაცნობიერება და გადაჭრის გზების ძიება დაიწყონ.

ამ საქმეში ქალთა ფონდს საკუთარი წვლილი შეაქვს – გარდა იმისა, რომ მსგავსი გამოფენებით ცდილობს დაუპირისპირდეს საზოგადოებაში არსებულ გენდერულ უთანასწორობას, ქალთა ჯგუფებს ფინანსურადაც ეხმარება. როგორც ფანცულაიასგან შევიტყვეთ, აღნიშნული გამოფენიდან შემოსული თანხა, მთლიანად გურიის ერთ-ერთ იზოლირებულ სოფელში მცხოვრები ქალებისთვის ხელსაქმის სახელოსნოს მოწყობას მოხმარდება. ფონდი მსგავსი ფემინისტურ-ფილანთროპიული ღონისძიებების მოწყობას მომავალშიც გეგმავს და მათში ხელოვნების სხვადასხვა სფეროში მოღვაწე ქალების ჩართვას აპირებს. ამჯერად გალერეა 9-ში თოთხმეტი მხატვარი ქალის განსხვავებულ მედიებში შესრულებული ნამუშევრები წარმოადგინეს. გამოფენა „ჩემი სახელია...” ორი დღის განმავლობაში გაგრძელდა და 15 ივნისის საღამოს დაიხურა.

კომენტარები