ივანიშვილის ჯანდაცვის მინისტრმა, მიხეილ სარჯველაძემ, რომელმაც 18 აპრილს დასანქცირებული სამთავრობო TV იმედის ეთერიდან განაცხადა, რომ დიუშენის კუნთოვან დისტროფიაზე უახლოეს დღეებში წარუდგენდა საზოგადოებას ინფორმაციას, ბრიფინგი გამართა. მისი მტკიცებით, "დიუშენის განკურნებაზე პრეტენზიის მქონე" მედიკამენტი დღეს მსოფლიოში არ არსებობს, თუმცა საქართველოს მთავრობის სხდომაზე განსახილველად გაგზავნილია ცვლილების პროექტი, რომლის შედეგადაც, დიუშენის პაციენტებსაც გაუფართოვდებათ ამბულატორიული, სტაციონარული თუ კვლევითი მომსახურება.
სარჯველაძე ირწმუნება, რომ საკითხი სამინისტროს "ყურადღების ცენტრშია" და მიმდინარეობს მუშაობა მედიკამენტის უსაფრთხოებისა და ეფექტიანობის შესასწავლად. ასევე, ივანიშვილის მინისტრის შეფასებით, "პოლიტიზების" მიზნით, "პოლიტიკურად ან კომერციულად მიკერძოებული სუბიექტები" მცდარი შეხედულებების ტირაჟირებას ცდილობენ.
"უკანასკნელი დღეების განმავლობაში განსაკუთრებული ყურადღების საგნად იქცა დიუშენის კუნთოვანი დისტროფიის მკურნალობასთან დაკავშირებული საკითხები. უპირველეს ყოვლისა, უნდა ვთქვა, რომ ეს უმძიმესი დაავადება დიდი ხანია, რაც ჩვენი სამინისტროს ყურადღების ცენტრშია და მიმდინარეობს მუშაობა იმ საკითხების შესასწავლად, რაც აუცილებელია ამ თემაზე გადაწყვეტილებების მისაღებად. ეს არის მედიკამენტის უსაფრთხოება და ეს არის მედიკამენტის ეფექტიანობა.
მიუხედავად იმისა, რომ თავად პაციენტების ინტერესებიდან გამომდინარე, ეს არ არის საკითხი, რომელზეც გამართლებულია ღიად და საჯაროდ საუბარი, მაინც ვთვლით ვალდებულებად, რომ საკითხის ირგვლივ საზოგადოებას საჯაროდ მივაწოდოთ ინფორმაცია. მივაწოდოთ ინფორმაცია იმ დროს, როდესაც თემის ირგვლივ გახშირდა საკითხის პოლიტიზირების მიზნით, მაგალითად ე.წ. ჯანდაცვის სპეციალისტებისა და პოლიტიკოსების განზრახ ან მართლაც დილეტანტობითა და არაკვალიფიცურობით, მცდარი შეხედულებების ტირაჟირება, რომლის პოპულარიზაციაზეც ზრუნავენ პოლიტიკურად ან კომერციულად მიკერძოებული სუბიექტები." - ამბობს სარჯველაძე, რომლის მტკიცებითაც, პაციენტების ოჯახის წევრებთან ბოლოდროინდელ შეხვედრაზე დაფიქსირდა "ხისტი პოზიცია - ან წამალი ან არაფერი."
სარჯველაძის განცხადებით, მიუხედავად ამისა, სამინისტრო "უწყვეტად მუშაობს" პაციენტთა ნაწილთან, ვისთვისაც მნიშვნელოვანია სხვა, ყოველდღიური საჭიროებები.
ივანიშვილის მინისტრის ინფორმაციით, მთავრობის სხდომაზე განსახილველად გაგზავნილია ცვლილების პროექტი, რომლის შედეგადაც, ზოგიერთ სხვა იშვიათ დაავადებებთან ერთად დიუშენის პაციენტებსაც გაუფართოვდებათ ამბულატორიული, სტაციონარული თუ კვლევითი მომსახურება. სარჯველაძეს არ დაუკონკრეტებია, რას გულისხმობს ეს გაფართოება.
"ჩვენ ყველაფრის ღიად თქმისგან შეგნებულად კვლავ შევიკავებთ თავს, მაგრამ საზოგადოებას მოვახსენებთ იმას, რისი თქმის უფლებაც ამ ეტაპზე გვაქვს. პირველ რიგში აღსანიშნავია, რომ, მიუხედავად ამ თემაზე გამართულ ერთ-ერთ ბოლოდროინდელ შეხვედრაზე დაფიქსირებული ხისტი პოზიციისა - ან წამალი ან არაფერი, ჩვენ უწყვეტად განვაგრძობთ მუშაობას პაციენტთა ნაწილთან და მათი ოჯახის წევრებთან, ვისთვისაც აღნიშნულს მიღმაც მნიშვნელოვანია სხვა, ყოველდღიური საჭიროებები. ვემუშავებით ასევე დარგის სპეციალისტებს. სამინისტრო ინტენსიურად გააგრძელებს ამ მუშაობას და გამოიყენებს მის ხელთ არსებულ ყველა შესაძლებლობას მკურნალობის ეფექტიანობის გასაზრდელადაც და ყველა სხვა საჭიროების დასაკმაყოფილებლად.
რამდენადაც ინტერესი მაღალია, ამიერიდან საზოგადოებას პერმანენტულად მივაწვდით ინფორმაციას ნებისმიერი სიახლის შესახებ, მათ შორის და მაგალითად, საქართველოს მთავრობის სხდომაზე განსახილველად გაგზავნილია ცვლილების პროექტი, რომლის შედეგადაც, ზოგიერთ სხვა იშვიათ დაავადებებთან ერთად დიუშენის პაციენტებსაც გაუფართოვდებათ ამბულატორიული, სტაციონარული თუ კვლევითი მომსახურება." - განაცხადა მიხეილ სარჯველაძემ.
ივანიშვილის ჯანდაცვის მინისტრმა თქვა, რომ დღეს მსოფლიოში არ არსებობს დიუშენის განკურნებაზე "პრეტენზიის მქონე" მედიკამენტი და ზოგიერთ წამალს მხოლოდ დაავადების მიმდინარეობის შენელება შეუძლია. მან ისაუბრა არსებული წამლების გვერდით ეფექტებზე და განაცხადა, რომ მათი ეფექტიანობისა და უსაფრთხოების შესახებ კითხვები არსებობს.
"დიუშენის განკურნებაზე პრეტენზიის მქონე მედიკამენტი დღეს მსოფლიოში არ არსებობს. არსებობს მხოლოდ წამლები, რომლებსაც აქვს პრეტენზია, დაავადების მიმდინარეობის ისეთ შენელებაზე, რითიც ეტლის საჭიროების ასაკი, შეიძლება, 1-დან 3 წლამდე გადავადდეს. აქვე იმედს გამოვთქვამ და მთელი გულით ვგულშემატკივრობ, რომ ახლო მომავალში ასეთი მედიკამენტი იქნება გამოგონებული, რაც უზრუნველყოფს ყველას ჯანმრთელობას.
ახლა მოკლედ მოგახსენებთ მოთხოვნილი მედიკამენტების შესახებ: მოთხოვნილია წამლის ერთ-ერთი სახეობა, რომელზეც შარშან ამ დროს რომ წარმართულიყო მსჯელობა და სახელმწიფოს ეყიდა 1 პაციენტისთვის 3 200 000 დოლარის ღირებულების ეს მედიკამენტი, დაახლოებით 2 თვის შემდეგ, ევროპის წამლების სააგენტო (EMA) ამ მედიკამენტისთვის ავტორიზაციის მინიჭებაზე, ანუ დაშვებაზე მტკიცე უარს იტყოდა.
მაგალითად, EMA თავის 2025 წლის 24 ივლისის გადაწყვეტილებაში ამბობს, ციტატას ვკითხულობ: "12 თვის შემდეგ, პლაცებოსთან შედარებით, პაციენტებში მოძრაობის უნარის გაუმჯობესების ეფექტი არ დადასტურდა". იმავე მედიკამენტებთან დაკავშირებით დაფიქსირებულია ბავშვების გარდაცვალების შემთხვევები. ამის გამო, აშშ-ის საკვებისა და წამლის ადმინისტრაციამ (FDA), რომელსაც მანამდე ამ მედიკამენტზე დაჩქარებული ავტორიზაცია ჰქონდა მინიჭებული, 2025 წლის 18 ივლისს კრიტიკული კვლევების შეჩერების გადაწყვეტილება მიიღო - 3 და ახლა უკვე 4 გარდაცვალების შემთხვევის გამო. მწარმოებელს კი მოუწოდა, მედიკამენტების გაყიდვა შეეჩერებინა.
2025 წლის 14 ნოემბერს FDA-მ წამლების გამოყენების ინსტრუქცია განაახლა, სადაც შემდეგი რამ დააფიქსირა. ისევ ციტატას ვკითხულობ: "წამლის გამოყენება უკავშირდება ღვიძლის მძიმე დაზიანებისა და მწვავე უკმარისობის განვითარების, მათ შორის, ფატალური შედეგის დადგომის რისკს". ასევე, მოთხოვნილია მედიკამენტების სხვა ჯგუფი, რომლებსაც აქვთ FDA-ს ავტორიზაცია, მაგრამ დღეისთვის არ აქვს EMA-ს ავტორიზაცია [...]
არის კიდევ ერთი მედიკამენტი, რომელსაც აქვს დაპირება, რომ ახდენს ეტლის საჭიროების გადავადებას და აქვს როგორც EMA-ს, ასევე FDA-ს ავტორიზაცია, მაგრამ ამის მიუხედავად, ამ წამლის გამოყენების პრაქტიკაში დაფიქსირებულია ბავშვების გარდაცვალების შემთხვევები. ახლა აქტიური კვლევები მიმდინარეობს იმის დასადასტურებლად, ან გამოსარიცხად, რომ სიკვდილის მიზეზი ამ წამალთანაა კავშირში [...]
ამრიგად, მოთხოვნა წამოყენებულია წამლებზე, რომელთა ფუნქცია არის არა სიცოცხლის გადარჩენა, არა განკურნება, არც სიცოცხლის გახანგრძლივება, არამედ ფუნქცია არის მხოლოდ ის, რომ ეტლის საჭიროება გადაავადოს, ოღონდ ამაზეც კითხვის ნიშნებია. რა თქმა უნდა, ესეც მნიშვნელოვანი შედეგი იქნებოდა, მისი ეფექტიანობისა და უსაფრთხოების შესახებ კითხვები რომ არ არსებობდეს." - განაცხადა სარჯველაძემ ბრიფინგზე.
მისივე თქმით, "განვითარებული და ფინანსურად ბევრად მძლავრი სახელმწიფოებიც" ამ კითხვების გამო იკავებენ თავს მედიკამენტების სახელმწიფო დაფინანსებისგან და არა იმიტომ, რომ "მაგალითად, რომელიმე სკანდინავიურ სახელმწიფოს ემპათია აკლია ან ენანება ერთ პაციენტზე წლიურად საშუალოდ 2.5 მილიონის წამლის დაფინანსება".
დიუშენის კუნთოვანი დისტროფია (DMD) იშვიათი გენეტიკური დაავადებაა, რომელიც კუნთების ატროფიით (განლევით) და სისუსტით გამოიხატება. ორგანიზაციის "ერთად ვებრძოლოთ დიუშენის კუნთოვან დისტროფიას" ცნობით, საქართველოში საქართველოში დიუშენით დაავადებული 100-მდე ბავშვია რეგისტრირებული. სათანადო მედიკამენტების და მკურნალობის არარსებობის გამო საქართველოში ყოველწლიურად ამ დაავადებით 1, 2 ან 3 ბავშვი იღუპება.
რამდენიმე თვეა, მშობლები წამლის მოთხოვნით აქციებს მართავენ. მათ გუშინდელი ღამე მთავრობის კანცელარიასთან გაათენეს. მიუხედავად იმისა, რომ პოლიცია არ აძლევს საშუალებას, ადმინისტრაციის წინ, სკვერში დადგან კარვები ან შეიტანონ პუფები, ისინი აპირებენ, რომ ყოველ ღამე ერთი მშობელი მაინც დარჩეს ღამის გასათევად.
ორგანიზაცია ერთად ვებრძოლოთ დიუშენის კუნთოვან დისტროფიას თავმჯდომარე, ზაქარია გვიშიანი ამბობს, რომ მედიკამენტებს უსაფრთხოებისა და ეფექტურობის მხარე გავლილი აქვს და არსებობს მაგალითები, ჩვენი მოქალაქეები, რომლებმაც ეს მედიკამენტები ევროპაში მიიღეს და თავს ძალიან კარგად გრძნობენ.
